ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Ο τομέας των ακινήτων και των κατασκευών

22:30 - 09.08.2016

Τάσεις σταθεροποίησης και σταδιακής ανάκαμψης παρουσιάζει ο τομέας των ακινήτων και των κατασκευών στην Κύπρο.

Αυτό φαίνεται από τον αριθμό των πωλητήριων εγγράφων που κατατέθηκαν στο κτηματολόγιο και των στατιστικών στοιχείων που ανακοινώθηκαν από την Κυπριακή Στατιστική Υπηρεσία όσον αφορά τις άδειες οικοδομής.


Σύμφωνα με τα στοιχεία του Τμήματος Κτηματολογίου, τα πωλητήρια έγγραφα για ακίνητα που κατατέθηκαν τον Ιούλιο του 2016 ανήλθαν στα 625 έναντι 496 τον Ιούνιο του 2015, σημειώνοντας αύξηση 26%. Τον Ιούνιο η αύξηση είχε φθάσει το 42%. Σημειώνεται ότι τα στοιχεία αυτά θα πρέπει να αναλυθούν με προσοχή.


Η αύξηση των πωλητήριων εγγράφων καταδεικνύει και αύξηση της ζήτησης σε ακίνητα. Το ενδιαφέρον των επενδυτών φαίνεται να εστιάζεται σε συγκεκριμένους τύπους ακινήτων. Πολλοί από τους ξένους επενδυτές συνδυάζουν την επένδυσή τους με το πρόγραμμα πολιτογράφησης, το οποίο όπως αναμένεται σύντομα να τροποποιηθεί και να ενισχύσει ακόμη περισσότερο το συγκεκριμένο τομέα. Είναι κυρίως γι’ αυτό τον λόγο που υπάρχει αυξημένη ζήτηση για παραθεριστικές κατοικίες σε προνομιούχες περιοχές.


Επιπλέον, λόγω των χαμηλών αποδόσεων των ομολόγων στις διεθνείς αγορές και της αβεβαιότητας στις αγορές μετοχών, σε συνδυασμό με τα πολύ χαμηλά καταθετικά επιτόκια, οι επενδυτές αναζητούν άλλες επενδύσεις με υψηλότερες αποδόσεις. Αυτό οδηγεί σε αναζήτηση ευκαιριών σε εμπορικά ακίνητα που είναι ήδη ενοικιασμένα μακροπρόθεσμα και τα οποία έχουν ικανοποιητικές αποδόσεις.  


Ενδιαφέρον φαίνεται να υπάρχει και για την αγορά ή τη δημιουργία νέων τουριστικών μονάδων. Τα πολεοδομικά κίνητρα και η νομοθεσία για τις μικτές αναπτύξεις (condo hotels) ενισχύουν αυτό το ενδιαφέρον, με κάποιες επενδύσεις να έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Η πορεία του τουρισμού το 2016, με τη σημαντική αύξηση του αριθμού των τουριστών που έρχονται στην Κύπρο, σημειώνεται στις θετικές εξελίξεις για τους επενδυτές που αναλύουν την κατάσταση στην περιοχή.


Η βελτίωση της κατάστασης στον χρηματοπιστωτικό τομέα δίνει τη δυνατότητα χορήγησης νέων δανείων για την αγορά κατοικίας (ενισχύθηκαν οι διαφημιστικές καμπάνιες τέτοιων προϊόντων, ενώ τα δανειστικά επιτόκια σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας βρίσκονται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα), ενώ σταδιακά βελτιώνεται και η κατάσταση στα επιχειρηματικά δάνεια. Σημαντικός παράγοντας για τη χορήγηση πιστωτικών διευκολύνσεων είναι ο εν δυνάμει δανειολήπτης να αποδείξει τη δυνατότητα αποπληρωμής και ότι διαθέτει κεφάλαια για ένα σημαντικό ποσοστό της τιμής αγοράς.


Όσον αφορά τους πλειστηριασμούς υποθηκών, το ενδιαφέρον φαίνεται να είναι περιορισμένο, αφού οι τελευταίες διαδικασίες δεν τελεσφόρησαν (σε κάποιες περιπτώσεις, σύμφωνα με τα όσα γράφτηκαν στον τύπο, οι δανειολήπτες βρήκαν τους τρόπους διευθέτησης των υποχρεώσεων τους). Οι αγοραστές που έδειξαν ενδιαφέρον πλειοδότησαν σε χαμηλότερες τιμές από τα όρια που είχαν τεθεί. 


Σημειώνεται ότι κατά τη δεύτερη φάση της διαδικασίας, μπορεί να συμμετέχει και το ίδιο το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, κάτι που του δίνει τη δυνατότητα να αγοράσει το ακίνητο σε τιμή που θα περιορίσει τις ζημιές που θα καταγραφούν στα βιβλία του και σε περίπτωση που η αξία του ακινήτου αυξηθεί να δικαιούται το κέρδος. 


Σημαντικός αριθμός υποθηκευμένων ακινήτων έχουν ανακτηθεί από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στα πλαίσια των αναδιαρθρώσεων, μετά την τροποποίηση των νομοθεσιών και τη φοροαπαλλαγή στη διαδικασία ανάκτησης.


Για τον λόγο αυτό πρέπει να είμαστε προσεκτικοί όταν αναλύονται τα στοιχεία του κτηματολογίου. Διότι υπάρχει πιθανότητα σημαντικό μέρος αυτών των πωλητήριων εγγράφων να συνδυάζεται με ανακτήσεις υποθηκών και αναδιαρθρώσεις εταιρικών ομίλων (μεταφορά για παράδειγμα των ακινήτων ενός ομίλου σε μια εξειδικευμένη εταιρεία για καλύτερη διαχείριση ή το αντίθετο, μεταφορά συγκεκριμένων ακινήτων σε εταιρείες ειδικού σκοπού ώστε να είναι δυνατή η πώληση μετοχών της εταιρείας αντί αυτού καθαυτού του ακινήτου) και όχι σε αγορές προς τρίτους. 


Η συνέχιση της αυξητικής τάσης θα επιβεβαιώσει τη σταθεροποίηση και τη σταδιακή ανάκαμψη του τομέα της εμπορίας ακινήτων και των κατασκευών. Η αβεβαιότητα στο διεθνές πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, ο τρόπος με τον οποίο τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα διαχειριστούν τα ακίνητα που ανέκτησαν, τα πολεοδομικά και φορολογικά κίνητρα (κέρδος από πώληση ακινήτων τα οποία αγοράζονται το 2016 απαλλάσσονται από φόρο κεφαλαιουχικών κερδών – το 2017 καταργείται, αλλά από την άλλη καταργείται ο φόρος ακίνητης περιουσίας ενώ μονιμοποιούνται οι εκπτώσεις στα μεταβιβαστικά), η πορεία του τουρισμού και γενικά της οικονομίας, τα προγράμματα προσέλκυσης επενδυτών, η ποιότητα των προϊόντων και των υπηρεσιών που προσφέρονται, η επίσπευση των διαδικασιών και η δυνατότητα παροχής χρηματοπιστωτικών διευκολύνσεων είναι παράγοντες που επηρεάζουν τον τομέα.