ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Νέο φορολογικό καθεστώς άυλων περιουσιακών στοιχείων

05:53 - 09.08.2016

Στα πλαίσια των Δράσεων του κατά της «Διάβρωσης της Φορολογικής Βάσης και της Μεταφοράς Κερδών» (OECD BEPs Action Plans) ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) σκοπεύει στην εισαγωγή ενός νέου καθεστώτος για τη φορολόγηση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, εισάγοντας παράλληλα και πρόνοια για τη μεταβατική περίοδο μέχρι την εφαρμογή του νέου αυτού καθεστώτος.

Ο ΟΟΣΑ έχει διαπιστώσει ότι ορισμένα προτιμησιακά φορολογικά καθεστώτα θεωρείται ότι διευκολύνουν τη φοροαποφυγή αντί να ενθαρρύνουν στην πράξη την οικονομική δραστηριότητα για την οποία παρέχεται το φορολογικό πλεονέκτημα. Παραδείγματος χάρη, μια εταιρεία μπορεί να εγκαταστήσει την πνευματική ιδιοκτησία σε χώρα διαφορετική από εκείνη όπου ασκεί τις δραστηριότητες Ερευνάς & Ανάπτυξης και με τον τρόπο αυτό να ωφελείται από την προτιμησιακή φορολογική μεταχείριση.   


Τα κράτη μέλη του ΟΟΣΑ συμφώνησαν και παράλληλα διαπίστωσαν ότι για την αντιμετώπιση του προβλήματος, τα προτιμησιακά καθεστώτα για άυλα περιουσιακά στοιχεία, θα πρέπει να βασίζονται στην «τροποποιημένη προσέγγιση βάσει αιτιώδους συνδέσμου» (modified nexus approach). Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει άμεσος σύνδεσμος μεταξύ των φορολογικών πλεονεκτημάτων και των σχετικών δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης προκειμένου τα έξοδα που δαπανήθηκαν για σκοπούς έρευνας και ανάπτυξης να εκπίπτουν για σκοπούς υπολογισμού του φορολογητέου εισοδήματος που απορρέει από τη διάθεση (μίσθωση ή μεταβίβαση) του άυλου περιουσιακού στοιχείου. Όταν οι δαπάνες που προκύπτουν προς απόκτηση άυλου περιουσιακού στοιχείου δεν αιτιολογούνται επαρκώς, τότε κανένα φορολογικό όφελος δεν παρέχεται βάσει της ανωτέρω νέας τροποποιημένης προσέγγισης αιτιώδους συνδέσμου.  


Βάσει της Δράσης 5 του ΟΟΣΑ, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας από τον Ιούνιο του 2016 και εντεύθεν, εξαιρουμένων ορισμένων μεταβατικών διατάξεων, θα πρέπει να συμμορφώνονται με την προαναφερόμενη προσέγγιση. 


 Η Δράση 5 του ΟΟΣΑ ορίζει ότι όσες χώρες επιλέξουν να έχουν στη φορολογική τους νομοθεσία το προτιμησιακό καθεστώς για διπλώματα ευρεσιτεχνίας θα πρέπει να εναρμονίσουν τους εθνικούς εφαρμοστέους κανόνες στα πρότυπα που έθεσε ο ΟΟΣΑ. Μάλιστα ο ΟΟΣΑ παρέχει τη δυνατότητα εισαγωγής μεταβατικών διατάξεων, οι οποίες δύνανται να επεκτείνουν τις ισχύουσες διατάξεις για περίοδο μη υπερβαίνουσα τα 5 χρόνια, προκειμένου να προστατέψει τους υφιστάμενους φορολογούμενους οι οποίοι επωφελούνται από τα φορολογικά πλαίσια κάθε κράτους που έχει επιλέξει να συμπεριλάβει στην εθνική του νομοθεσία καθεστώς για διπλώματα ευρεσιτεχνίας. 


 Αξίζει περαιτέρω να σημειωθεί ότι κανένας ιδιοκτήτης (νομικό ή φυσικό πρόσωπο) άυλων περιουσιακών στοιχείων δεν θα δικαιούται ευνοϊκής φορολόγησης, με βάση τα υφιστάμενα φορολογικά πλαίσια από τις 30/06/2016 και μετά, αν αυτά αντιβαίνουν της «τροποποιημένης προσέγγισης βάσει αιτιώδους συνδέσμου» (modified nexus approach). 


Το υφιστάμενο φορολογικό πλαίσιο δύναται να τύχει εφαρμογής μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2021 για οποιοδήποτε άυλο περιουσιακό στοιχείο που αποκτήθηκε πριν την 31/12/2015. Σε περίπτωση όπου αποκτήθηκαν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας άμεσα ή έμμεσα από συνδεδεμένα πρόσωπα κατά την περίοδο 1/1/2016-30/6/2016 θα φορολογείται με τις υφιστάμενες διατάξεις μέχρι την 31/12/2016. Από 1/1/2017 θα εφαρμόζονται οι πρόνοιες του νέου καθεστώτος.


Περαιτέρω, σε περίπτωση όπου δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας αποκτήθηκαν άμεσα ή έμμεσα από μη συνδεδεμένα πρόσωπα κατά την περίοδο 1/1/2016-30/6/2016 θα φορολογούνται με βάσει το ισχύον φορολογικό πλαίσιο όπως έχει τεθεί από τα κράτη μέχρι τις 30/6/2021. Για πνευματικά δικαιώματα τα οποία αποκτήθηκαν ή αναπτύχθηκαν από την 1/7/2017 και μετά θα εφαρμόζονται οι πρόνοιες του νέου καθεστώτος, όπως αυτό αναλύθηκε πιο πάνω.  


Επί τούτου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέχει καθοδήγηση στα κράτη μέλη σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής προνομιακών καθεστώτων φορολόγησης άυλων περιουσιακών στοιχείων, σύμφωνα με τη νέα προσέγγιση, ώστε να εξασφαλίζεται ότι δεν θα εμπίπτουν στις πρόνοιες του επιζήμιου φορολογικού ανταγωνισμού και θα παρακολουθεί προσεκτικά την εν λόγω νέα εφαρμογή. Εάν εντός 12 μηνών η Επιτροπή κρίνει ότι τα κράτη μέλη δεν εφαρμόζουν με συνέπεια τη νέα αυτή προσέγγιση (modified nexus approach), θα εκπονήσει δεσμευτικά νομοθετικά μέτρα για να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή της.


Το υφιστάμενο καθεστώς φορολόγησης άυλων περιουσιακών στοιχείων που εφαρμόζεται στην Κύπρο δεν είναι ευθυγραμμισμένο με τις παραμέτρους των προαναφερθεισών Δράσεων του ΟΟΣΑ. Επί τούτου, θα τεθεί ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων εντός των επόμενων μηνών, προς επεξεργασία και ψήφιση, νομοσχέδιο για την τροποποίηση του φορολογικού καθεστώτος για τα πνευματικά δικαιώματα, έτσι ώστε να συμμορφωθεί πλήρως με τις κατευθυντήριες γραμμές των Δράσεων του ΟΟΣΑ, παρέχοντας παράλληλα και τη μέγιστη δυνατή μεταβατική περίοδο στους φορολογούμενους που αξιοποιούν το φορολογικό αυτό πλαίσιο (μέχρι τις 30/06/2021).